Điều chưa biết về biệt thự của vua Bảo Đại lọt thỏm giữa khu dân cư Hà Nội

Trong lần thứ ba trở lại Việt Nam du lịch, vợ chồng anh David (quốc tịch Mỹ) đăng ký một tour đạp xe khám phá khu vực trung tâm Hà Nội.

Trong hành trình, 2 vị khách được hướng dẫn viên giới thiệu về một căn nhà cổ nằm khiêm tốn giữa khu dân cư trong ngõ 186 phố Ngọc Hà.

Qua lời giới thiệu, họ được biết, đây từng là dinh thự của vua Bảo Đại – vị Hoàng đế cuối cùng trong lịch sử phong kiến Việt Nam.

“Việc được ghé thăm địa điểm này là điều rất bất ngờ. Công trình bề thế và để lại nhiều ấn tượng với những đường nét hài hoà. Vợ chồng tôi có cơ hội hiểu thêm về vị vua cuối cùng của triều đình phong kiến Việt Nam”, anh David chia sẻ với phóng viên của báo Dân trí.

Căn nhà có nhiều chủ

Đến nay, nhiều người chưa từng biết đến sự tồn tại của căn biệt thự có treo tấm biển “Bao Dai’s Mansion” nghĩa là “Dinh thự của vua Bảo Đại”.

Thời xưa, đây là biệt thự có sân vườn riêng với cây xanh, tiểu cảnh bao quanh. Công trình thuộc quần thể dinh thự gồm 4 tòa nhà cổ nằm gần nhau. Vật liệu xây dựng căn nhà được nhập từ Pháp và Italia.

Theo ghi nhận của phóng viên báo Dân trí, căn nhà có quy mô 4 tầng. Bao quanh công trình là hệ thống tường trang trí họa tiết rồng. Phần mái ngói mang dáng dấp mái đình truyền thống, với các góc vút cong lên cao, tạo nên nét cổ kính đặc trưng cho toàn bộ kiến trúc.

Dinh thự có hệ thống điện bọc thép đi ngầm trong tường. Ngoài ra, đường điện còn ngầm dưới sàn nhà với ổ điện âm sàn bằng đồng.

Phần lớn diện tích căn nhà đang được một đơn vị chuyên thiết kế, sản xuất đồ nội thất thuê để trưng bày sản phẩm và làm văn phòng.

“Điểm đặc biệt trong thiết kế của căn nhà là mỗi tầng có một cầu thang riêng, thay vì dùng chung như nhiều nhà cổ khác”, nữ nhân viên của công ty nội thất cho biết.

Theo đại diện của đơn vị thuê nhà, dù có cải tạo một số hạng mục như hệ thống đèn, trần và bố trí thêm nội thất phục vụ trưng bày. Tuy nhiên, phần cốt lõi của căn nhà vẫn được giữ gần như nguyên vẹn.

Cầu thang và các tủ âm, khung cửa sổ gỗ đều được giữ nguyên nét xưa cũ. Tại tầng 1, trên tường treo nhiều bức ảnh liên quan đến gia đình của vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương. Không gian này luôn đóng kín, chỉ mở khi có sự đồng ý của chủ nhà.

Sống cạnh căn nhà này đã hơn 30 năm, một người phụ nữ cho biết, công trình vẫn giữ nét nguyên bản ban đầu.

“Các chi tiết như tường, cửa, hoa văn trang trí… mang nét đặc trưng của kiến trúc châu Âu. Chỉ có một số viên ngói hay phần bên ngoài bị hư hỏng do mưa bão mới được sửa lại”, bà chia sẻ.

Sau khi vua Bảo Đại rời đi, căn nhà phân cho các cán bộ ở. Nhiều thời điểm, nơi đây có 7-8 hộ gia đình cùng sinh sống, khiến không gian vốn rộng rãi trở nên chật chội.

“Trước đây, khu vực này từng có sân rộng và chỗ để xe riêng, thậm chí ô tô có thể đi thẳng vào tận nhà. Theo thời gian, quá trình đô thị hóa khiến không gian dần bị thu hẹp, nhà cửa mọc lên san sát, ô tô không đi vào được nữa”, người phụ nữ cho hay.

Dù bị những ngôi nhà cao tầng xung quanh che khuất, căn nhà vẫn giữ được sức hút nhờ những giá trị lịch sử còn lưu dấu. Không ít người vẫn tìm đến đây để tham quan, khám phá về một thời đã qua.

“Nhiều năm trước, một người họ hàng của vua Bảo Đại từ Pháp về nước có ghé thăm. Được sống cạnh một căn nhà đặc biệt như thế này, tôi cảm thấy rất vui”, bà nói.

Những nét đặc biệt của căn nhà bề thế một thời

Theo tìm hiểu của phóng viên báo Dân trí, một nửa tầng 1, tầng 3 và tầng 4 (áp mái) đang thuộc sở hữu của ông H. – doanh nhân ở Hà Nội.

Hiện nay, nam doanh nhân và gia đình không sinh sống tại đây. Trong khi đó, tầng 2 thuộc quyền sử dụng của một hộ gia đình khác với lối đi hoàn toàn tách biệt.

Năm 2021, ông quyết định mua lại nửa tầng 1 cùng tầng 3 và tầng 4, vì ấn tượng với tổng thể kiến trúc độc đáo của công trình.

Theo hồ sơ lưu trữ, căn biệt thự do kiến trúc sư người Pháp Arthur Kruze thiết kế. Công trình được cho là do vợ chồng bà Marie Agnes Nguyễn Hữu Hào (chị ruột của Nam Phương hoàng hậu) cùng chồng là Công tước Pháp Pierre Didelot xây dựng vào năm 1939. Đến năm 1949, cựu hoàng Bảo Đại, khi đó là Quốc trưởng quyết định mua lại căn nhà.

Kiến trúc công trình là sự kết hợp hài hòa giữa văn hoá phương Đông và phương Tây. Bên ngoài nổi bật với các họa tiết rồng phượng uốn lượn mang dấu ấn cung đình phương Đông, trong khi không gian nội thất lại đậm phong cách châu Âu.

Các bức tường dày không chỉ giúp cách âm tốt mà còn giữ ấm vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè. Dù được xây dựng đã lâu song bước vào không gian bên trong vẫn cảm nhận rõ nét xưa cũ, sang trọng.

“Nội thất bên trong gần như nguyên vẹn suốt hơn 80 năm qua, từ cầu thang, sàn gỗ lim, lò sưởi, hệ cửa, tủ âm tường, hệ thống điện, cấp thoát nước…”, ông H. cho biết.

Người đàn ông này chia sẻ, việc mua lại một phần căn nhà xuất phát từ mong muốn gìn giữ giá trị di sản, không phải phá bỏ để xây dựng khách sạn.

Điều khiến ông tiếc nuối là khu vườn rộng từng bao quanh công trình nay không còn hình dáng ban đầu do nhiều hộ dân chen chúc xây dựng trên phần đất này.